Η έξω επικονδυλίτιδα αγκώνα, γνωστή και ως αγκώνας του τενίστα, είναι μια συχνή πάθηση που απασχολεί τόσο αθλητές όσο και άτομα με έντονη χειρωνακτική δραστηριότητα. Πολλοί αναρωτιούνται τι είναι ακριβώς αυτή η πάθηση και γιατί προκαλεί τόσο έντονη δυσφορία. Στην πραγματικότητα, είναι μια επώδυνη πάθηση που εντοπίζεται στο εξωτερικό μέρος του αγκώνα, επηρεάζοντας τους τένοντες των εκτεινόντων μυών οι οποίοι εκτείνουν τον καρπό και τα δάχτυλα. Ο πόνος μπορεί να περιορίσει σημαντικά την καθημερινότητα και γι’ αυτό είναι σημαντικό να γίνει σωστή ενημέρωση για τα αίτια, τα συμπτώματα, τη διάγνωση και τις θεραπευτικές επιλογές.
Τι ονομάζουμε έξω επικονδυλίτιδα αγκώνα;
Η έξω επικονδυλίτιδα, αποτελεί μία αρκετά επώδυνη πάθηση του αγκώνα – πιο συγκεκριμένα προκαλεί έντονο πόνο στην εξωτερική επιφάνεια του αγκώνα. Λόγω της συχνής εμφάνισης της πάθησης σε άτομα που ασχολούνται με το τέννις, η πάθηση ονομάζεται και tennis elbow.
Η συγκεκριμένη πάθηση ανήκει στα λεγόμενα σύνδρομα υπέρχρησης – εμφανίζεται κυρίως λόγω καταπόνησης του χεριού και είναι αποτέλεσμα των επαναλαμβανόμενων κινήσεων έκτασης του καρπού (η προσομοίωση της κίνησης είναι το βίδωμα ενός tire–bouchon σε ένα μπουκάλι κρασί)
Ποια είναι τα αίτια της έξω επικονδυλίτιδας;
Η συνεχής και έντονη χειρωνακτική εργασία καθώς και η έντονη αθλητική δραστηριότητα αποτελούν τις κύριες αιτίες της έξω επικονδυλίτιδας. Η πάθηση αυτή αν και παραπέμπει σε ανθρώπους που ασχολούνται με το tennis, μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε μετά από έντονη ή/και επαναλαμβανόμενη χρήση των χεριών του. Συνήθεις δραστηριότητες αποτελούν χειρονακτικές εργασίες όπως το κλάδεμα, το βάψιμο ενός τοίχου, η δακτυλογράφηση, η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών, η κομμωτική, σπορ που χρησιμοποιούν ρακέτα, αθλητές ρίψεων, οικοδόμοι ή ακόμα και η χρήση μουσικών οργάνων όπως το βιολί. Τα άτομα αυτά έχουν περισσότερες πιθανότητες να ταλαιπωρηθούν από την συγκεκριμένη πάθηση.
Είναι σημαντικό, άνθρωποι που χρησιμοποιούν εντατικά τα χέρια τους σε αυτές τις δραστηριότητες να γνωρίζουν την σημασία της λεπτομέρειας. Μια λάθος τεχνική, οι σφιχτές χορδές ή το μη κατάλληλο μέγεθος της λαβής μιας ρακέτας, ο κακός σχεδιασμός ενός εργαλείου, αποτελούν λεπτόμερειες που εξαιτίας της επανάληψης λειτουργούν αρθροιστικά προκαλώντας προβλήματα.
Από το εξωτερικό σημείο του αγκώνα που εντοπίζεται ο πόνος (επικόνδυλος) ξεκινούν – εκφύονται τένοντες μυών που κινούν τον καρπό και τα δάχτυλα. Η υπέρχρηση αυτών των μυών λόγω μιας έντονης χειρωνακτικής δραστηριότητας μπορεί να προκαλέσει μικροτραυματισμούς στο σημείο που συνδέονται οι τένοντες με το οστό. Συνήθως, η υπέρχρηση αυτή με τη φυσιολογική φθορά με την πάροδο του χρόνου. Αυτό δημιουργεί χρόνια φλεγμονή (επικονδυλίτιδα) και έντονο πόνο περιορίζοντας την καθημερινή δραστηριότητα.
Η έξω επικονδυλίτιδα αγκώνα επηρεάζει το 5% του γενικού πληθυσμού. Αυτό σημαίνει ότι 1 στους 20 και είναι πιθανό να εμφανιστεί σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Παρ’ όλα αυτά, έρευνες αποδεικνύουν ότι η πάθηση ταλαιπωρεί συνήθως άτομα ηλικίας 35 με 50 ετών.
Έξω επικονδυλίτιδα αγκώνα: Συμπτώματα
Τα συμπτώματα που ταλαιπωρούν τους πάσχοντες παρουσιάζονται σταδιακά, ο πόνος είναι ήπιος στην αρχή και επιδεινώνεται βαθμιαία. Πιο συγκεκριμένα, τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Έντονο πόνο στον αγκώνα ο οποίος αυξάνεται βαθμιαία
- Ερεθισμό και πόνο λίγο κάτω από τον έξω κόνδυλο
- Αδυναμία του καρπού
- Δυσκολία του χεριού κατά την πραγματοποίηση καθημερινών δραστηριοτήτων όπως η σύλληψη αντικειμένων
- Δυσάρεστη αίσθηση κατά τη διάρκεια κινήσεων όπως η έκταση του καρπού
Η πάθηση είναι πολύ συχνή σε ηλικίες 35 έως 50 ετών, όμως μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε φάση της ζωής. Οι γυναίκες και οι άνδρες προσβάλλονται σε παρόμοια ποσοστά, με ελαφρώς αυξημένη συχνότητα σε όσους ασκούν επαγγέλματα που απαιτούν χειρωνακτικές εργασίες.
Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;
Η διάγνωση της έξω επικονδυλίτιδας είναι κλινική και σπανίως χρειάζονται ειδικές απεικονιστικές εξετάσεις. Πραγματοποιείται κυρίως με την λήψη ενός λεπτομερούς ιστορικού και την ψηλάφηση του έξω κονδύλου από εξειδικευμένο ορθοπαιδικό. Επιπλέον, η εξέταση του αυχένα και του υπόλοιπου άνω άκρου είναι σημαντικό να πραγματοποιούνται, αφού είναι αρκετά πιθανό να αντανακλά ο πόνος λόγω άλλης παθολογικής αιτίας.
Η αξιολόγηση της πάθησης γίνεται κυρίως με κλινική εξέταση. Με την ψηλάφηση στο εξωτερικό μέρος του αγκώνα, ο ιατρός εντοπίζει τα σημεία του πόνου. Επιπλέον, κατά την εξέταση εκτελούνται ειδικά τεστ αντίστασης που αναπαράγουν τα συμπτώματα. Έτσι γίνεται η διάγνωση της έξω επικονδυλίτιδας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ζητούνται απεικονιστικές εξετάσεις για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις που μπορεί να είναι παρόμοιες.
Έξω επικονδυλίτιδα αγκώνα: Κατάλληλη θεραπεία
Ένα επεισόδιο επικονδυλίτιδας μπορεί να διαρκέσει από 6 μήνες έως 2 χρόνια ενώ η πάθηση είναι αυτοπεριοριζόμενη – βελτιώνεται δηλαδή χωρίς θεραπεία. Στους 9 από τους 10 ασθενείς τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν αυτόματα μέσα στον πρώτο χρόνο. Ωστόσο, επειδή ο πόνος είναι έντονος και η διάρκεια των συμπτωμάτων μεγάλη, η ιατρική παρέμβαση έχει νόημα θέτοντας ως στόχο την ελαχιστοποίησή τους, βελτιώνοντας την λειτουργικότητα του ασθενούς. Πλέον έχουμε στη διάθεση μας αρκετές θεραπείες για να βοηθήσουμε και να επιταχύνουμε την ίαση.
Όταν η έξω επικονδυλίτιδα βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο και τα συμπτώματά της δεν ταλαιπωρούν τόσο τον πάσχοντα, η θεραπεία που ακολουθείται είναι συντηρητική. Συγκεκριμένα, συνίσταται περιορισμός των δραστηριοτήτων που πιθανόν έχουν αποτελέσει την αιτία πρόκλησης της πάθησης. Ταυτοχρόνως, χορηγούνται στον πάσχοντα αντιφλεγμονώδη φάρμακα και ψυχρά επιθέματα με σκοπό την μείωση της φλεγμονής και του πόνου. Ένα πρόγραμμα φυσικοθεραπείας με ασκήσεις διατάσεων και ενδυνάμωσης μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση συμπτωμάτων.
Ωστόσο τις δύο πιο σύγχρονες θεραπείες της επικονδυλίτιδας αποτελούν:
- Η εφαρμογή ασκήσεων έκκεντρης μυϊκής συστολής οι οποίες εμφανίζουν εξαιρετικά αποτελέσματα (ποσοστό επιτυχίας 70%).
- Η θεραπεία της τοπικής έγχυσης αυτόλογων βιολογικών παραγόντων – PRP (platelet rich plasma) – (ποσοστό επιτυχίας 75%). Το PRP απομονώνεται από το αίμα του ίδιου του ασθενούς, ενεργοποιείται με ειδική μέθοδο και εγχύεται τοπικά. Η θεραπεία εφαρμόζεται δύο με τρεις φορές για βέλτιστα αποτελέσματα ενώ δεν υπάρχουν επιπλοκές λόγω του ότι το υλικό προέρχεται από το αίμα του ασθενούς.
Δυστυχώς το 10% των ασθενών εμφανίζει επίμονα χρόνια συμπτώματα παρά την όποια συντηρητική θεραπεία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, προτείνεται η χειρουργική αντιμετώπιση η οποία πραγματοποιείται με μία πολύ μικρή τομή στην έξω επιφάνεια του αγκώνα, έχει γρήγορη αποθεραπεία και πολύ καλά αποτελέσματα.
Μετά τη θεραπεία
Κατά τη θεραπευτική αντιμετώπιση, η σωστή εκπαίδευση του ασθενούς παίζει καθοριστικό ρόλο. Στόχος είναι να περιοριστεί η κίνηση που προκάλεσε τον τραυματισμό και να μειωθεί η καταπόνηση των μυών του αντιβραχίου. Η φυσικοθεραπεία περιλαμβάνει τεχνικές για ενδυνάμωση και διάταση, ώστε να ενισχυθεί η αντοχή των ιστών και να αποφευχθούν υποτροπές. Παράλληλα, κατάλληλες εργονομικές οδηγίες για το χώρο εργασίας βοηθούν ώστε να προληφθεί η επανεμφάνιση.
Η εξέλιξη της νόσου ποικίλλει από ασθενή σε ασθενή. Σε κάποιες περιπτώσεις τα συμπτώματα υποχωρούν σε λίγες εβδομάδες, ενώ σε άλλες η πάθηση μπορεί να διαρκέσει μήνες. Είναι σημαντικό να γίνει αντιληπτό ότι η έξω επικονδυλίτιδα κατά τη διάρκεια της καθημερινότητας δεν επηρεάζει μόνο τη σωματική λειτουργικότητα. Επηρεάζει και την ψυχολογία, αφού ο χρόνιος πόνος περιορίζει την ποιότητα ζωής.
Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις, όπου ο πόνος μπορεί να παραμένει παρά τη συντηρητική αγωγή, υπάρχουν επεμβατικές θεραπείες. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται οι εγχύσεις PRP, η εξωσωματική θεραπεία με κρουστικά κύματα (shockwave) και η χειρουργική αποκατάσταση. Αυτές οι επιλογές εφαρμόζονται όταν οι συντηρητικές μέθοδοι αποτύχουν να ανακουφίσουν τον ασθενή.
Τι ακολουθεί μετεγχειρητικά;
Μετά από χειρουργική επέμβαση, η επάνοδος του ασθενή στους φυσιολογικούς ρυθμούς της καθημερινότητας θα πραγματοποιηθεί μετά από περίπου 2-3 εβδομάδες. Στο ίδιο χρονικό πλαίσιο θα πραγματοποιηθεί και η έναρξη χρήσης του πληγωμένου άκρου. Η φυσικοθεραπεία μετά το τέλος της επέμβασης θα συμβάλει για τη γρηγορότερη κι ασφαλή επάνοδο του ασθενή τόσο στις καθημερινές, όσο και στης αθλητικές δραστηριότητες.
Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Γεώργιος Φλεβαράκης διαθέτει πολυετή εμπειρία στη διενέργεια αρθροσκοπικών και αρθροπλαστικών επεμβάσεων. Εάν επιθυμείτε να λάβετε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την έξω επικονδυλίτιδα αγκώνα, επικοινωνήστε μαζί μας για εξατομικευμένη εκτίμηση και θεραπεία.
