Η άρθρωση του ώμου παρομοιάζεται ως μπάλα του μπέιζμπολ η οποία εφαρμόζει σε ένα γάντι. Το γάντι, σε αντιστοιχία, είναι ένα οστό που ονομάζεται ωμογλήνη. Γύρω από την ωμογλήνη υπάρχει ένας μαλακός ιστός, ο επιχείλιος χόνδρος ή αλλιώς labrum. Από το ανώτερο μέρος του labrum εκφύεται ο τένοντας της μακράς κεφαλής του δικεφάλου μυός. Σε εκείνο το σημείο εντοπίζεται και η SLAP βλάβη.
Τι είναι η βλάβη SLAP στον ώμο;
Πρόκειται για βλάβη – αποκόλληση στον επιχείλιο χόνδρο της ωμογλήνης. Συγκεκριμένα, η βλάβη βρίσκεται στο άνω τμήμα, στο σημείο όπου εκφύεται ο τένοντας της μακράς κεφαλής του δικεφάλου. Η συγκεκριμένη SLAP βλάβη αποτελεί έναν τύπο ρήξης του άνω labrum του ώμου και καταγράφεται συχνά σε αθλητές και άτομα με αυξημένες δραστηριότητες του άνω άκρου.
Αίτια και παράγοντες κινδύνου για τη βλάβη SLAP
Η βλάβη αυτή μπορεί να προέλθει είτε από οξύ τραυματισμό (πτώση σε τεντωμένο χέρι, έντονο τράβηγμα και απότομες κινήσεις, πτώση από μηχανή – έχουν περιγραφεί αρκετοί μηχανισμοί), είτε από επαναλαμβανόμενους μικροτραυματισμούς σε αθλητές οι οποίοι ασχολούνται κυρίως με ρίψεις, αθλήματα επαφής ή γενικά σε αθλήματα που τα χέρια βρίσκονται πάνω από το επίπεδο του κεφαλιού – (συνδυασμός peel back μηχανισμού και εκκεντρικής δραστηριότητας του δικεφάλου).
Συγκεκριμένα, αθλητές πετοσφαίρισης, ρήπτες, καθώς και αρσιβαρίστες είναι πιο επιρρεπείς για τη συγκεκριμένη πάθηση. Σε άτομα άνω των 40 ετών, η SLAP βλάβη είναι συνήθως αποτέλεσμα προϊούσας φθοράς η οποία επέρχεται λόγω χρόνιας επιβάρυνσης.
Ποια είναι τα συμπτώματα της βλάβης SLAP;
Το κύριο σύμπτωμα της βλάβης είναι ο έντονος πόνος στον ώμο σε συγκεκριμένες θέσεις – κινήσεις του άνω άκρου κατά τις δραστηριότητες (χέρια πάνω από το επίπεδο του κεφαλιού, πόνος κατά το κατέβασμα στο bench press στο γυμναστήριο κτλ). Επιπλέον, ο πόνος μπορεί να συνοδεύεται από το αίσθημα «clicking» ή «μπλοκαρίσματος» ή «αναπήδησης» του ώμου μέσα στην άρθρωση, καθώς και από μείωση του εύρους κινήσεων του ώμου.
Πώς γίνεται η διάγνωση της βλάβης SLAP;
Η διάγνωση περιλαμβάνει λήψη σωστού ιστορικού από τον ιατρό για διερεύνηση του μηχανισμού κάκωσης σε συνδυασμό με συγκεκριμένες κλινικές δοκιμασίες – test κατά τη διάρκεια της κλινικής εξέτασης, που θέτουν την υποψία της πάθησης. Στη συνέχεια, ακολουθεί μαγνητικό αρθρογράφημα του ώμου για επιβεβαίωση της διάγνωσης της SLAP βλάβης.
Τύποι βλάβης SLAP και η σημασία της σωστής διάγνωσης
Η βλάβη SLAP δεν είναι ενιαία. Ανάλογα με το είδος και την έκταση της ρήξης στον επιχείλιο χόνδρο, διακρίνεται σε διαφορετικούς τύπους. Η πιο ευρέως χρησιμοποιούμενη ταξινόμηση είναι εκείνη των Snyder, η οποία αναγνωρίζει τέσσερις κύριους τύπους:
- Τύπος Ι: εκφυλιστική βλάβη του ανώτερου labrum χωρίς αποκόλληση από την ωμογλήνη
- Τύπος ΙΙ: αποκόλληση του labrum μαζί με τον τένοντα της μακράς κεφαλής του δικεφάλου
- Τύπος ΙΙΙ: bucket-handle ρήξη του labrum χωρίς εμπλοκή του τένοντα
- Τύπος IV: εκτεταμένη ρήξη που επεκτείνεται και εντός του τένοντα του δικεφάλου
Η ακριβής αναγνώριση του τύπου SLAP είναι καθοριστική. Ο λόγος είναι ότι κάθε τύπος απαιτεί διαφορετική προσέγγιση, ιδίως στη χειρουργική αποκατάσταση. Για παράδειγμα, η απλή σταθεροποίηση του labrum είναι συχνά επαρκής στον τύπο ΙΙ, ενώ στους τύπους ΙΙΙ και IV μπορεί να απαιτείται ταυτόχρονη αντιμετώπιση του τένοντα.
Απεικονιστικές μέθοδοι και διαφορική διάγνωση
Η διάγνωση της SLAP βλάβης μπορεί να είναι απαιτητική. Συχνά συγχέεται με άλλες παθήσεις του ώμου, όπως ρήξη του υπερακανθίου ή προβλήματα στο ακρωμιοκλειδικό σύμπλεγμα. Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει ειδικά tests (π.χ. O’Brien, Crank, Speed), όμως δεν επαρκούν για οριστική διάγνωση.
Το μαγνητικό αρθρογράφημα ώμου είναι σήμερα η πιο αξιόπιστη μέθοδος. Μπορεί να αναδείξει:
- Την ακριβή εντόπιση της βλάβης
- Την εμπλοκή ή μη του τένοντα του δικεφάλου
- Συνοδές βλάβες στον ώμο (π.χ. αρθρίτιδα, εκφυλιστικές αλλοιώσεις)
Η χρήση απλής μαγνητικής τομογραφίας χωρίς σκιαγραφικό υστέρησε σημαντικά σε ευαισθησία, γι’ αυτό και η χρήση της περιορίζεται.
Ποια θεραπεία ακολουθείται για τη βλάβη SLAP;
Η θεραπευτική προσέγγιση στη SLAP βλάβη καθορίζεται από την ηλικία του ασθενούς, το είδος της βλάβης και το επίπεδο της φυσικής του δραστηριότητας. Όταν πρόκειται για νέους ασθενείς κάτω των 35 ετών ή για αθλητές, η πλέον ενδεδειγμένη λύση είναι η αρθροσκοπική αποκατάσταση του επιχειλίου χόνδρου στην ανατομική του θέση με ειδικές άγκυρες και ράμματα. Η μέθοδος αυτή επιτρέπει τη διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργικότητας του τένοντα της μακράς κεφαλής του δικεφάλου, με στόχο την πλήρη αποκατάσταση της σταθερότητας του ώμου.
Σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας, ιδίως άνω των 35 ετών, η χειρουργική στρατηγική διαφοροποιείται. Η ύπαρξη εκφυλιστικών αλλοιώσεων ή μειωμένων λειτουργικών απαιτήσεων οδηγεί συχνά στην επιλογή εναλλακτικών τεχνικών, όπως:
- Αρθροσκοπική τενοτομή, δηλαδή απελευθέρωση του τένοντα από το σημείο έκφυσής του
- Τενοντόδεση, με καθήλωση του τένοντα σε νέο σημείο, ενδοαρθρικά ή εξωαρθρικά, ανάλογα με την περίπτωση
Η απόφαση μεταξύ αυτών των επιλογών εξαρτάται από τη σταθερότητα του τένοντα, τη μυϊκή δομή του δικεφάλου και τις λειτουργικές απαιτήσεις του ασθενούς. Επιπλέον, σε περιπτώσεις χαμηλής επιβάρυνσης και ήπιας συμπτωματολογίας μπορεί να προταθεί αρχικά συντηρητική αντιμετώπιση. Αυτή περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία, ενίσχυση των μυών της ωμικής ζώνης και αποφυγή επιβαρυντικών κινήσεων. Αν όμως τα συμπτώματα επιμένουν ή εμφανιστεί μηχανική δυσλειτουργία (όπως αίσθημα μπλοκαρίσματος ή αστάθειας), η χειρουργική επέμβαση καθίσταται απαραίτητη.
Ποια είναι η μετεγχειρητική πορεία;
Για ασθενείς κάτω των 35 ετών ή αθλητές, μετεγχειρητικά προστατεύεται το άνω άκρο με έναν ειδικό νάρθηκα, με σκοπό να δοθεί ο κατάλληλος χρόνος για την αποκατάσταση της βλάβης. Η φυσικοθεραπεία ξεκινά περίπου 3 – 4 εβδομάδες μετά το χειρουργείο, ενώ η επάνοδος στις αθλητικές δραστηριότητες γίνεται περίπου σε 3 – 6 μήνες.
Για μεγαλύτερους ασθενείς άνω των 35 ετών με τενοτομή ή/και τενοντόδεση, η αποκατάσταση είναι πολύ πιο σύντομη.
Η διαφορά στην αποκατάσταση οφείλεται στη διαφορετική χειρουργική τεχνική, η οποία επιλέγεται βάσει ηλικίας, δραστηριοτήτων και προσδοκιών του εκάστοτε ασθενούς.
Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Γεώργιος Φλεβαράκης διαθέτει πολυετή εμπειρία στη διενέργεια αρθροσκοπικών και αρθροπλαστικών επεμβάσεων. Εάν επιθυμείτε να λάβετε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη βλάβη SLAP, επικοινωνήστε μαζί μας για εξατομικευμένη εκτίμηση και θεραπεία.
Ακολουθούν περιστατικά αρθροσκόπησης από τον εξειδικευμένο ορθοπαιδικό Γεώργιο Φλεβαράκη
Bλάβη Slap – Tοποθέτηση ράμματος στον επιχείλιο χόνδρο
Αποκατάσταση ρήξης Slap – Toποθέτηση άγκυρας
Αποκατάσταση ρήξης Slap – Toποθέτηση άγκυρας
Αποκατάσταση ρήξης Slap με 2 knotless
